afstandsvergroting

Afstandsvergroting is een term uit de optiek die verwijst naar de vergroting die een waarnemer ervaart wanneer een object wordt bekeken door een optisch instrument op een bepaalde afstand. Het kan slaan op zowel angular magnification, de verhouding van de zichtbare hoeken, als op lineaire vergroting, de verhouding tussen afbeeldinggrootte en objectgrootte. In de praktijk gaat het meestal om de vergroting die wordt bereikt bij het bekijken met hulpmiddelen zoals vergrootglazen, verrekijkers, telescopen of microscopen, bij een bepaalde kijkafstand.

Bij eenvoudige vergrootglazen ligt de maximale angular magnification vaak ongeveer op M ≈ 25 cm / f, waarbij f de brandfocus van de lens in centimeters is en 25 cm de afstand tot het oogpunt (“neerpunten”) vertegenwoordigt. Bij een object dat verder van het oog wordt gehouden dan de neerpuntenafstand, neemt de vergroting af volgens de optische geometrie. Voor telescopen en microscopen is de vergroting doorgaans het product van de vergrotingen van de objectief en het oculair, en hangt deze af van de afstanden tussen de lenzen, het oogstuk en het object, zoals beschreven door de lensformule en afstellingsnauwkeurigheid.

In metrologie, fotografie en microscopie maakt men onderscheid tussen angular magnification (hoe groot het beeld voor het oog lijkt) en linear magnification (hoe groot het beeld op een sensor of scherm is). De term wordt gebruikt in consumentenoptiek om aan te geven hoeveel beter afstandelijke objecten zichtbaar zijn door verrekijkers of monoculars, en in onderwijs om de relatie tussen brandpunt, werkafstand en waargenomen grootte uit te leggen.

Zie ook: vergroting, angular magnification, telescope, microscope, eenvoudige vergrootglas.