Wybrzeem

Wybrzeem istnienie jako samodzielny, rozpoznawalny termin nie jest powszechnie przyjęte. Najbliższym i właściwym zapisem jest wybrzeże, czyli obszar stanowiący granicę między lądem a morzem. W polszczyźnie forma wybrzeżem występuje w przypadkach fleksyjnych, np. instrumentalnym. W kontekście encyklopedycznym wyraz ten nie odnosi się do konkretnego miejsca, lecz do pojęcia geograficznego.

Wybrzeże to dynamiczny pas ziemi leżący przy brzegu morza, jeziora lub innego zbiornika wodnego. Charakteryzuje się połączeniem procesu geologicznego i hydrodynamicznego, a jego krajobraz może być różny: od stromych klifów i skał po piaszczyste brzegi i wydmy. W pobliżu wybrzeża występują formy takie jak zatoki, cyple, dys, estuaria oraz mokradła. Zmiany klimatyczne i poziom morza wpływają na szerokość i ukształtowanie wybrzeży.

Procesy kształtujące wybrzeże obejmują erozję falową, transport materiału wzdłużbrzegowego (longshore drift), sedymentację oraz depozycję osadów. Dynamikę wzmacniają czynniki lokalne, takie jak rodzaj skał, materiału napływającego z dorzecza, prądy madowe i warunki pogodowe. Długotrwałe zmiany klimatu mogą prowadzić do wzrostu ryzyka erozji lądowej, zalewania obszarów nisko położonych i utraty terenów.

Znaczenie wybrzeża obejmuje funkcje ekosystemowe, gospodarcze i kulturowe: porty i szlaki komunikacyjne, rybołówstwo, turystykę oraz ochronę przybrzeżnych obszarów. Zarządzanie wybrzeżem wymaga planowania ochronnego, budowy groyn i wałów, renaturacji wydm oraz monitorowania procesów naturalnych i zagrożeń, takich jak burze czy podniesienie poziomu morza.

W Polsce wybrzeże Bałtyku rozciąga się na północnym brzegu kraju, obejmując m.in. pas nadmorski od Pobrzeża Zachodniego po Hel i okolice Trójmiasta. Jest to obszar o wysokiej wartości przyrodniczej i gospodarce opartej na turystyce, rolnictwie i rybołówstwie, narażony jednocześnie na procesy erozyjne i klimatyczne.