Winylowe

Winylowe to polski przymiotnik odnoszący się do winylu, najczęściej używany w kontekście płyt winylowych i innych wyrobów z polichlorku winylu (PVC). W muzyce termin ten opisuje nośniki analogowe tłoczone z PVC w celu zapisu i odtwarzania dźwięku. Zwyczajowo mówi się również o „płytach winylowych” lub „winylu”.

Historia płyt winylowych sięga połowy XX wieku. LP, czyli 12-calowa płyta długogrająca, została wprowadzona w 1948 roku przez Columbia Records i umożliwiła dłuższe odtwarzanie przy prędkości 33 1/3 obr./min, podczas gdy 7-calowe single często tłoczone były z prędkością 45 obr./min. Dzięki odpowiednim formulom PVC i starannym tłoczeniom poprawiono trwałość, wierność odwzorowania i odporność na zużycie. Format winylowy przetrwał wzrost popularności płyt CD i strumieniowania, choć jego popularność bywała zmienna.

Produkcja i formaty: Płyty winylowe powstają poprzez tłoczenie z PVC na podstawie matryc wykonanych z lakieru nagraniowego, które tworzą stampery. Typowa grubość to około 0,7 mm; standardowe rozmiary to 12 cali (LP) i 7 cali (singiel). Czarny winyl dominuje ze względu na pigmenty węgla czarnego; dostępne są także kolory, przezroczyste i płyty obrazkowe. Jakość powierzchni, głębokość rowka i mastering wpływają na charakter i jakość dźwięku.

Współczesny status: Od początku XXI wieku winyl ponownie zyskuje na popularności dzięki kolekcjonerom, audiofilom i niezależnym wytwórniom. Nowoczesne prasy i lepszy sprzęt w specjalistycznych sklepach wspierają rynek nowych i używanych płyt. Zwolennicy podkreślają analogową barwę dźwięku, szeroki zakres dynamiczny i namacalność, podczas gdy krytycy wskazują na możliwy szum powierzchniowy i wyższe koszty w porównaniu z formatami cyfrowymi.