Viscositeitsindex

Viscositeitsindex (VI) is een dimensieloos getal dat aangeeft in welke mate de viscositeit van een olie verandert met de temperatuur. Een hogere VI betekent dat de viscositeit minder gevoelig is voor temperatuurveranderingen, wat bijdraagt aan een stabielere smeringsfilm bij zowel koude als hete omstandigheden. Viscositeit wordt vaak uitgedrukt als de kinematische viscositeit bij 40°C (KV40) en 100°C (KV100). De VI wordt berekend met behulp van gestandaardiseerde methoden, meestal volgens ASTM D2270, op basis van viscositeitsmetingen en referentie-olieklassen. ISO-methoden bestaan ook en maken vergelijkbare berekeningen mogelijk.

In de praktijk wordt VI vooral gebruikt bij smeermiddelen zoals motorolie en transmissieolie. Een hogere VI geeft doorgaans een grotere stabiliteit van de viscositeit over een breed temperatuurbereik, wat bijdraagt aan een consistente smeringsfilm en betere prestaties van de olie. Typische waarden liggen voor basis minerale olie vaak rond 95–100; synthetische oliën en alternatieve basen kunnen VI-waarden bereiken in de orde van 120–160 of hoger, afhankelijk van de samenstelling en additieven.

Belangrijke kanttekening: VI geeft uitsluitend de temperatuursgevoeligheid van de viscositeit aan en zegt niets over andere eigenschappen zoals oxidatiestabiliteit, shear-stabiliteit of de totale viscositeitsklasse van de olie. Bij het kiezen van een smeermiddel worden VI en de juiste viscositeitsklasse (bijvoorbeeld 0W-20, 5W-30) samen bepaald.

Zie ook: viscositeit, kinematische viscositeit, viscositeits-Temperatuur-gedrag.