Sikloheksaani

Sikloheksaani, kimyasal formülü C6H12 olan bir siklik hidrokarbondur. Altı üyeli doymuş bir halkadan oluşan bu madde, genelde renksiz, berrak bir sıvı olarak bulunur. Moleküler kütlesi yaklaşık 84 g/mol olup, bir hidrokarbon solventi olarak kullanılır. Fiziksel olarak suda çok az çözünen, nonpolar yapısı nedeniyle organik çözücü olarak tercih edilir. Erime noktası yaklaşık −95 °C, kaynama noktası yaklaşık 80–81 °C civarındadır ve oda sıcaklığında sıvı halde bulunur. Yoğunluğu yaklaşık 0.779 g/cm3 olarak rapor edilir.

Yapı ve konformasyon açısından sikloheksaani, alkanik sınıfa ait olup, konformasyonel esneklik gösterir. Halkalı yapısı nedeniyle bazı konformasyonlar (örneğin dizilimlerin jüri hareketleri) dolaşımdadır; bu konformasyonlar fiziksel özelliklere etki edebilir. Siklik hidrokarbonlar arasında nispeten dengeli kimyasal davranış sergiler ve oksidasyona karşı nispeten kararlı olabilir.

Üretim ve kullanım alanları açısından, sikloheksaani çoğunlukla benzenin hidrojenasyonu yoluyla endüstriyel olarak elde edilir. Endüstride çözücü olarak kullanılması yanında önemli bir ara ürün olan KA-oil (keto-alkol karışımı) üretiminde ve ardından adipik asit ile naylon üretimi için ara basamak olarak değerlidir. Sikloheksaani ayrıca bazı organik sentezlerde çözücü ve hammadde olarak da değerlendirilir.

Güvenlik açısından sikloheksaani yanıcı bir sıvıdır ve buharları havada kolayca tutuşabilir. Buharları boğucu değildir ama solunması ve uzun süreli maruziyeti sağlığa zarar verebilir. Depolama ve taşıma sırasında ateşleme kaynaklarından uzak tutmak, havalandırmalı alanlarda saklamak ve uygun yanıcı sıvı güvenlik önlemlerini uygulamak gerekir. Ayrıca uzun süreli depolarda peroksit oluşumu riski nedeniyle uygun test ve kontrollere ihtiyaç vardır.