kütlesi

Kütlesi, fizik alanında bir cismin içerdiği madde miktarını tanımlayan temel bir özelliktir. Kütlesi, cismin gösterdiği inerte davranışla ve gravitasyon kuvvetinin kaynağı olmasıyla yakından ilişkilidir. Bu büyüklük bir skaler olarak tanımlanır; yönü yoktur ve cismin konumu ya da yönü değişse bile değeri sabit kalır. Kütle, kuvvetlerin etkileşimi ve enerji ile ilişkili temel kavramlara temel oluşturur; örneğin F = m a ile kuvvet ve ivme arasındaki ilişki kurulurken kütle belirleyici bir rol oynar ve W = m g ile ağırlık hesaplanır.

Uluslararası Birim Sistemi’nde (SI) kütle birimi kilogramdır. 2019’da kilogram, Planck sabiti h’nin sabit değerde tutulmasıyla tanımlanmıştır; bu sayede 1 kg, temel sabitler üzerinden belirlenir. Pratik ölçüm yöntemleri arasında bir dengeyle bir standart kütle karşılaştırması yapmak veya Kibble/watt dengeleme tekniğini kullanmak bulunur. Kütle, güvenilir ölçüm için sabit ve tekrarlanabilir bir referans gerektirir.

Kütle kavramında klasik fizikte iki kavram kullanılır: inertial (inertia) kütle ve gravitasyonel kütle. Deneyler bu iki kavramın genelde eşdeğer olduğunu gösterir; bu da Einstein’ın eşdeğerlik ilkesinin temelini oluşturur. Günümüzde çoğu kaynakta “kütle” kavramı, hızla hareket eden parçaların relativistik etkilerini içeren eski “relativistik kütle” terimi yerine değişmez (rest) kütle olarak ele alınır.

Günlük yaşantıda basit örnekler arasında bir litre su yaklaşık 1 kilogram kütleye sahiptir; Dünya’nın kütlesi yaklaşık olarak 5.97×10^24 kilogramdır. atomlar ise yaklaşık 1.67×10^-27 kilogram civarında kütlelere sahiptir.