Sedimentafname

Sedimentafname is het proces van het verzamelen van sediment uit een watermilieu voor laboratoriumanalyse. Het wordt toegepast om fysieke, chemische en biologische eigenschappen van sediment te bepalen, zoals korrelgrootteverdeling, organische stof, porewaterchemie en concentraties van verontreinigingen zoals metalen, polycyclische aromatische koolwaterstoffen en pesticide. Sedimentmonsters kunnen uit het oppervlak worden verkregen of worden genomen om verticale profielen op te bouwen via boor- of grijpmethoden.

Soorten monsters en apparatuur zijn afhankelijk van de onderzoeksdoelen en diepte. Voor oppervlaktesediment worden vaak grijpmonsters gebruikt, zoals een Ekman- of Petersen-grijper, Ponar-grijper of push cores. Voor diepere of diepgelegen sedimentlagen worden gravity cores, piston cores, vibrocorsingapparatuur of dredges ingezet. Apparatuur kan worden ingezet vanaf boten, platforms of via autonome systemen zoals ROV’s.

In de praktijk geldt een zorgvuldige field procedure: voorafgaand aan de campagne een bemonsteringsontwerp en rotatieregels vaststellen, apparatuur grondig reinigen om kruisbesmetting te voorkomen, monsters afwisselend nemen om variatie te controleren, en een duidelijke keten van bewaring bij te houden. Monsterverwerking gebeurt in afdelingen met labeling, samplingspullen en opslag in geschikte containers. Monsters worden gekoeld of bewaard volgens de analysevereisten en vervoerd met bijbehorende documentatie.

Laboratoriumanalyses bestrijken vaak granulometrie, organische stof, stikstof en koolstof, en concentraties van verontreinigingen zoals metalen en organische verontreinigingen. Kwaliteitscontrole omvat veldduplikaten, lege monsters, referentiemusten en blanks om de betrouwbaarheid te waarborgen.

Toepassingen van sedimentafname omvatten milieu- en impactstudies, toezicht op verontreinigingsniveaus, evaluatie van siltatie bij dregwerkzaamheden en, in paleo-onderzoek, reconstructie van milieuhistorie via sedimentkernen. Beperkingen zijn onder meer heterogeniteit van sediment, verstoring door bemonstering en bias bij het gekozen instrument.