Ondersteuningsmethoden

Ondersteuningsmethoden verwijzen in het onderwijs en zorg naar concrete didactische benaderingen en hulpmiddelen die worden ingezet om leer- en ontwikkelingsprocessen te bevorderen bij leerlingen met verschillende behoeften. Het doel is tijdige, passende en op maat gemaakte ondersteuning te bieden, zodat alle leerlingen zich zo goed mogelijk kunnen ontwikkelen. Deze methoden worden toegepast binnen een bredere visie van inclusief onderwijs, waarin diversiteit in talenten en niveaus wordt erkend.

Veel voorkomende ondersteuningsmethoden zijn onder meer differentiatie van leerinhoud, processen en producten; scaffolding of gerichte ondersteuning die leerlingen stap voor stap naar het doel begeleidt; expliciete instructie en modellering; gestructureerde feedback en formatieve evaluatie; het gebruik van visuele hulpmiddelen, grafische organisatoren en geheugensteuntjes; en ondersteuning door technologie die adaptief is aan de leerstand van de leerling. Samen vormen ze een toolbox die leraren inzetten waar en wanneer nodig.

Organisatorisch wordt doorgaans gewerkt met een drie niveaus-model: universele ondersteuning voor alle leerlingen, gerichte ondersteuning voor groepen met extra behoeften, en intensieve, individuele ondersteuning voor leerlingen met blijvende of ernstige belemmeringen. De keuze voor een bepaalde aanpak hangt af van de onderwijsbehoefte, opbrengstdoelen en voortgang, en gebeurt op basis van observatie, toetsgegevens en overleg met betrokkenen.

Effectief gebruik vraagt om planning, samenwerking met ouders en zorgprofessionals, en regelmatige evaluatie van voortgang. Zo kunnen methoden tijdig worden bijgesteld en afgestemd op de veranderende behoeften van de leerling.