Ketenlengtes

Ketenlengtes is een term uit de chemie die verwijst naar de lengte van koolstofketens in organische moleculen. Meestal wordt dit uitgedrukt als het aantal koolstofatomen in een lineaire keten of, in polymeren, als het aantal herhaalde eenheden in een keten (de graad van polymerisatie, DP). In koolwaterstoffen beschrijft de ketenlengte het totale aantal koolstofatomen van een molecuul zoals C10 voor decaan of C16 voor hexadecaan. In polymeren geven DPn en DPw de gemiddelde ketelengte en de hoogte van de distributie aan, wat de lengte van ketens en de heterogeniteit van een staaf aangeeft.

Metingen en analyse: ketenlengtes kunnen worden bepaald met verschillende technieken. Voor kleine moleculen worden vaak gas- of vloeistofchromatografie gebruikt om de distributie van ketenlengtes te bepalen. Voor polymeren biedt gel permeatie chromatography (GPC/SEC) een moleculaire-gewichtsverdeling die kan worden omgerekend naar DP via het gewicht van de herhaalde eenheid. Massaspectrometrie kan discrete ketelengtes van oligomeren bepalen, terwijl NMR-endgroepanalyse DP kan schatten aan de hand van signaalintensiteiten van endgroepen.

Signalen en betekenissen: de ketenlengte beïnvloedt belangrijke eigenschappen. Bij koolwaterstoffen stijgt de kook- en smelpunten met langere ketens. Bij polymeren bepaalt DP en de polydispersiteit (PDI, Mw/Mn) de viscose, glasovergangstemperatuur, kristalliniteit en mechanische eigenschappen. De distributie van ketenlengtes kan de verwerkbaarheid en prestaties van materialen beïnvloeden, zoals brandstoffen, smeermiddelen, plastics en elastomeren.

Voorbeelden en toepassingen: korte ketenlengtes komen voor in lichte brandstoffen en oplosmiddelen, terwijl lange ketenlengtes typisch zijn voor waxen, hoogmoleculaire plastics en specialistische polymeren.