Kauwbeweging

Kauwbeweging is de dynamische beweging van de onderkaak (mandibula) tijdens kauwen en de verwerking van voedsel. Het omvat openingen (depressie), sluiten (elevatie), en daarnaast laterale bewegingen (laterotrusie) en protrusie. De beweging vindt plaats in nauwe samenwerking met de tong, lippen en wangen en wordt gecontroleerd door de temporomandibulaire gewrichten (TMJ) en de kauwspieren.

Anatomie en functie staan centraal bij kauwbeweging. De TMJ bestaat uit de condylus, de glenoïd gewrichtskom en een tussenliggende disc, met kapsel en ligamenten die beweging mogelijk maken. De belangrijkste kauwspieren zijn de masseter, temporalis, m. pterygoideus medialis en lateralis. Deze spieren werken samen om de onderkaak omhoog, omlaag en zijwaarts te bewegen. De occlusie en het incisaal contact sturen de richting en aard van de beweging, terwijl de tong de voedselbehandeling begeleidt.

Typische bewegingspatronen omvatten een cyclische beweging waarbij opening en sluiten elkaar opvolgen; veel mensen gebruiken daarnaast een voorkeur voor zijwaartse bewegingen richting de kauwkant (laterotrusie) en in bepaalde situaties protrusie. De exacte beweging hangt af van occlusie, gewrichtsregeling en spieractiviteit, en kan variëren tussen individuen en bij tandheelkundige aanpassingen.

Clinciale relevantie en onderzoek. Afwijkingen in kauwbeweging kunnen wijzen op TMJ-problemen, occlusale onevenwichten of parafuncties zoals bruxisme. Analyse van kauwbeweging helpt bij diagnose, behandeling en het ontwerpen van prothesen, gebitsbeschermers en orthodontische plannen. Methoden omvatten observatie, palpatie van kauwspieren, EMG, en kaaktracking met kinesiografie of 3D-motion tracking, aangevuld met beeldvorming zoals MRI van de TMJ. In de kliniek wordt vaak gewerkt met semiadjustable articulatoren om occlusie en kauwbewegingen te simuleren.