Gipsmodellen

Gipsmodellen zijn reproducties van een patiënts gebit en omliggende mondstructuren, gemaakt door gipsachtig materiaal te gieten in een afdruk of in een modellenschaal. Ze dienen als stabiele, bewerkbare representaties die gebruikt worden voor diagnose, behandelplanning en de vervaardiging van restauraties en hulpmiddelen.

Het materiaal komt van gips, een calcium-sulfaatkristal. In de tandheelkunde worden verschillende gipsproducten toegepast: gips (type II) als goedkope, minder nauwkeurige modelmaterialen; tandsteen of modelsteen (type III) met betere detaillering en sterkte; en hoogsterkte steen (type IV) met minimale uitzetting en hoge precisie voor precisie-werk zoals kroon- en brugwerk. De keuze hangt af van de gewenste nauwkeurigheid, duurzaamheid en kosten.

Het proces omvat meestal het nemen van een afdruk met bijvoorbeeld alginaat of elastomeer materiaal. De afdruk wordt gevuld met gipsbouillon (slurry) en laat opstijven; daarna wordt het model uit de afdruk verwijderd en zo nodig bijgeschaafd en aangevuld. Vaak wordt het model in een articulator geplaatst om de kaakoepeling en relatie tussen de boven- en onderkaak te simuleren; bij gebruik van een facebow kan de relatie nauwkeuriger worden overgebracht.

Toepassingen omvatten diagnostische modellen, fabricage van restauraties zoals kronen, bruggen en inlays, vervaardiging van prothesen, orthodontische hulpmiddelen en implantaatplanning met chirurgische guides. Modellen worden bewaard voor documentatie en referentie; ze vereisen droge, schone opslag en zorgvuldige handling, omdat gips gevoelig is voor vocht en scheurvorming.