Gezagoverdracht

Gezagoverdracht is de procedure waarbij het ouderlijk gezag over een minderjarige wordt overgedragen van de ene gezagsdrager naar de andere. Gezag regelt de belangrijkste beslissingen over verzorging, opvoeding, onderwijs en verblijf. In de praktijk hebben beide ouders doorgaans gezamenlijk gezag, maar onder bepaalde omstandigheden kan het gezag geheel of gedeeltelijk worden overgedragen aan de andere ouder, een voogd of een instelling. Ook adoptie heeft invloed op gezagsrechten en kan de bestaande gezagsverhoudingen beëindigen.

De juridische basis ligt in het Burgerlijk Wetboek (Boek 1, Personen- en familierecht). De rechtbank beslist over gezagswijziging op basis van het belang van het kind. De Raad voor de Kinderbescherming kan adviseren en een rol spelen bij onderzoek naar het welzijn van het kind. De uiteindelijke beslissing vereist een zorgvuldige afweging van de belangen en de veiligheid van het kind.

Procedureel verloopt gezagswijziging doorgaans via een verzoek bij de rechtbank. Het verzoek kan komen van een van de ouders, een voogd, of de Raad voor de Kinderbescherming. De rechtbank onderzoekt de situatie, betrekt eventueel advies of rapportages en houdt rekening met de leeftijd en wensen van het kind waar mogelijk. Mediation of jeugdzorgondersteuning kan deel uitmaken van het proces.

Gevolgen van gezagsoverdracht zijn dat de nieuwe gezagsdrager de wettelijke bevoegdheden krijgt om beslissingen over verzorging, opvoeding en verblijf te nemen. De oorspronkelijke gezagsdrager kan wijzigingen in zijn of haar bevoegdheden ondervinden, afhankelijk van de aard van de overdracht. De maatregel is gericht op het welzijn van het kind en kan tijdelijk of permanent zijn, met toezicht en periodieke herbeoordeling.