Blaasmiddelen

Blaasmiddelen is een verzamelterm uit de geneeskunde voor middelen die worden ingezet bij de diagnose, behandeling en het beheer van de blaas en de urinewegen. De term omvat zowel mechanische hulpmiddelen die toegang tot of afvoer van urine mogelijk maken als farmacologische middelen die de functie van de blaas beïnvloeden.

Voorbeelden van mechanische blaasmiddelen zijn katheters (inwendig, uitwendig en suprapubisch) die urine afvoeren of tijdelijk opslaan, en instrumenten zoals cystoscopen die de blaasholte kunnen onderzoeken. Bij beeldvorming kunnen ook contrastmiddelen worden gebruikt om de blaas en de urinewegen zichtbaar te maken. Daarnaast bestaan er spoel- en irrigatieoplossingen voor blaaszorg en onderhoud.

Pharmacologische blaasmiddelen omvatten medicijnen die de blaasfunctie beïnvloeden. Antimuscarinica zoals oxybutynine en tolterodine verminderen de prikkelbaarheid van de blaas bij een overactieve blaas. Beta-3-agonisten zoals mirabegron vergroten de capaciteit van de blaas. Alfa-blokkers kunnen helpen bij blaasuitgangsobstructie door ontspanning van de sfincter. Bij blaasontstekingen kunnen antibiotica worden toegepast. Daarnaast bestaan er middelen voor blaasonderhoud en reiniging die onder medische begeleiding worden gebruikt.

Veiligheid en regelgeving zijn van belang bij het gebruik van blaasmiddelen. Het gebruik van katheters brengt risico’s met zich mee, zoals urinair infecties en irritatie; infectiepreventie, sterilisatie en juiste techniek zijn essentieel. Medicijnen dienen te worden voorgeschreven en gemonitord door medische professionals, met aandacht voor bijwerkingen en interacties. Regulering en kwaliteitsnormen gelden voor productie, levering en toezicht.

Zie ook: urologie, catheter, cystoscopie, blaasspoeling, blaasontsteking, neurogene blaas.