Bergbouw

Bergbouw is een tak van de civiele techniek die zich richt op ontwerp, uitvoering en onderhoud van infrastructuur in bergachtig en anders moeilijk terrein. Het vakgebied omvat ondergrondse constructies zoals tunnels en opslagtunnels, bergwegen en spoorlijnen, dammen en waterbouwkundige werken in berggebieden, en voorzieningen voor stabilisatie van hellingen en bescherming tegen vallende rotsen. Het doel is veilige, functionele en duurzame infrastructuur te realiseren onder complexe geologische en meteorologische omstandigheden.

Historisch gezien volgde bergbouw de uitbouw van vervoersroutes door bergketens, met doorbraken in tunneltechniek, geotechniek en rock mechanics. In de late twintigste eeuw kwamen methoden zoals NATM (New Austrian Tunneling Method) en moderne tunnelbouw met tunnelboormachines, wapeningssystemen (zoals rotsankers en nets) en shotcrete breed in gebruik. Kerngebieden van de discipline zijn geotechniek, hydrologie en rock mechanics.

Toepassingen omvatten de aanleg en het onderhoud van bergwegen en spoorwegen, bergtunnels, dammen en waterbouwkundige werken in bergachtig gebied, evenals maatregelen voor bergveiligheid zoals rotsnetten, ankers en rotsbescherming. Technieken betreffen geotechnisch onderzoek, geotechnische modellering, monitoring van rots- en bodemparameters en constructietechnieken voor wapening, shotcrete, netten en ankers, plus onderhoud en renovatie.

Uitdagingen zijn onder meer onstabiele rotsmassa’s, aardverschuivingen en rotsvallen, seismische risico’s, extreem weer en hoge kosten. Trends in bergbouw richten zich op nauwkeurige modellering, digitale monitoring en duurzame ontwerpmethoden die rekening houden met milieu, veiligheid en energiekosten.