verilebilirlii

Verilebilirlii, verinin veya hizmetin belirlenen şartlar altında bir istemciye iletilebilme kapasitesini ifade eden kavramdır. Bu ölçüt, iletim sürecinin güvenilirliğini ve kalitesini değerlendirir ve ağlar, sunucular ile uygulama katmanları arasındaki etkileşimi kapsar. Bazen “verilebilirlik” olarak da yazılır; verilebilirlii ise bu alanda kullanılan yeni bir terim olarak görülebilir. Amacı, kullanıcılara istenen veri veya hizmetin belirlenen süre ve kalitede ulaştırılma olasılığını tek bir çerçevede tanımlamaktır.

Verilebilirlii üç ana boyutta ele alınır: erişilebilirlik, gecikme ve akış güvenilirliği. Erişilebilirlik, sistemin çalışma halinde olma oranı ve hizmetin kesintisiz sürdürülmesiyle ilgilidir. Gecikme, uçtan uca yanıt süresi ve teslimat süresiyle ölçülür. Akış güvenilirliği ise veri bütünlüğünün korunması, hatalı iletimin azaltılması ve kalite standartlarına uyum anlamına gelir. Güvenlik ve gizlilik ile tutarlılık bu ana boyutlara yan etkiler olarak eklenir.

Ölçüm için uçtan uca başarı oranı, ortalama ve yüzdelik gecikme değerleri, kesinti süresi, hata oranı ve veri bütünlüğü doğrulama oranı kullanılır. Bu göstergeler çoğunlukla SLA’lar ve operasyonel izleme ile hesaplanır. Verilebilirlii, bulut hizmetleri, API teslimatı, içerik dağıtımı ve IoT altyapılarında önemli bir performans göstergesidir.

Uygulama alanları akış tabanlı hizmetler, dağıtık veritabanları, içerik dağıtım ağları ve gerçek zamanlı iletişim uygulamalarıdır. Verilebilirlii, dayanıklı mimariler, çok bölge çoğaltması ve kapsamlı izleme ile desteklenir.

Zorluklar arasında ağ bölünmeleri, dinamik trafik yükleri, güvenlik ve gizlilik kısıtları ile çok bulutlu ortamlarda tutarlılık gereksinimleri bulunur. Gelecek yönelimler ise otomatik ölçeklendirme, yapay zekâ destekli optimizasyon ve güvenli uç uç iletişimini güçlendirme üzerinedir.