tümör

Tümör, dokuda anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla oluşan bir kütle veya yığıntıdır. Tümörler genellikle neoplazmik kökenlidir ve iyi huylu (benign) ya da kötü huylu (malign) olarak sınıflandırılır. Hizalanmış veya uyumlu görünse de tümör terimi, neoplazmın doğasını belirler; her tümör kanser değildir ancak bazıları kanserli olarak kabul edilir.

Benign tümörler genelde yavaş büyür, çevre dokulara invazyon göstermez ve metastaz yapmaz. Cerrahi olarak çıkarmaları çoğu durumda güvenlidir ve nüks riski düşük olabilir. Malign tümörler ise hızla büyüyebilir, çevre dokulara invade edebilir ve vücudun uzak bölgelerine metastaz yapabilir; tedavide daha kapsamlı yaklaşımlar gerektirebilir.

Etkenler ve risk faktörleri arasında genetik değişiklikler, bazı enfeksiyonlar (ör. virüsler), kronik inflamasyon, sigara, aşırı güneş ışığı, radyasyon ve bazı kimyasal maddeler bulunabilir. Ancak tümör gelişiminin tek bir nedeni yoktur; çoğu durumda birden çok faktör etkilidir.

Belirtiler, tümörün konumuna ve büyüklüğüne bağlı olarak değişir. Kitle hissi, ağrı, işlev kaybı, kilo kaybı veya yorgunluk görülebilir. Doğru tanı için fizik muayene, görüntüleme yöntemleri (ultrason, BT, MRI) ve çoğunlukla biyopsi ile patolojik inceleme gerekir. Malign tümörlerde evreleme, tedavi planını belirler.

Tedavi, tümörün tipi, konumu ve evresine bağlıdır. Cerrahi çıkarım, radyoterapi, kemoterapi ve/veya hedefe yönelik tedavi ile immünoterapi gibi yaklaşımlar kullanılabilir. Prognoz, tümörün tipi ve evresi ile hastanın genel durumuna bağlı olarak değişiklik gösterir; erken teşhis önemli bir belirleyicidir.