termijntrend

Termijntrend is een beknopte beschrijving van het langjarige patroon in een datareeks over een vooraf bepaald tijdvenster. Het woord combineert termijn, verwijzend naar de periode waarover wordt gekeken, met trend, de algemene richting en snelheid van verandering. Een termijntrend geeft dus aan hoe een variabele zich over tijd ontwikkelt, voorbij aan kortstondige schommelingen door seizoensinvloeden of toevallige fluctuaties.

In tijdreeksanalyse wordt de termijntrend vaak vastgesteld door een trendcomponent toe te voegen aan een model of door smoothing technieken toe te passen. Veelgebruikte methoden zijn lineaire regressie op de tijdindex om een rechte trendlijn te verkrijgen, en wanneer de relatie niet lineair is, kunnen polynomiale functies of spline-trends worden toegepast. Daarnaast worden moving averages en exponentiële gladstrijking ingezet om de doorlopende richting zichtbaar te maken. De trendcomponent kan samen met seizoensinvloeden en toevallige ruis worden gebruikt voor forecasting.

Toepassingen bevinden zich in economische en financiële analyse, demografie, energie- en vraagvoorspellingen, en beleidsrapportages waarin de lange termijnontwikkeling van vakken als prijzen, bevolkingsgrootte of vraag wordt beschreven. De interpretatie hangt af van de helling (de gemiddelde verandering per tijdseenheid) en de gekozen tijdsperiode; korte periodes kunnen een andere trend laten zien dan langere periodes.

Beperkingen: trends blijven representaties van verleden gedrag en kunnen misleidend zijn bij structurele veranderingen of uitbijters. Zie ook tijdreeksanalyse, trend, seizoensdecompositie, forecasting.