opslagblokken

Opslagblokken zijn de kleinste eenheden waarin data op een opslagmedium kan worden gelezen of geschreven. In vrijwel elk bestandssysteem worden bestanden als een reeks blokken opgeslagen. Elke blok heeft een vaste grootte, uitgedrukt in bytes of kilobytes; gangbare blokgroottes zijn 4 KB tot 16 KB, terwijl sommige systemen ook kleinere of grotere blokken gebruiken. De blokgrootte beïnvloedt zowel ruimteverlies (interne fragmentatie) als I/O-prestaties: kleinere blokken kunnen efficiënter zijn voor veel kleine bestanden, maar leiden tot meer metadata en overhead; grotere blokken kunnen sneller zijn bij grote bestanden, maar laten meer onbenutte ruimte achter in eindblokken.

Het bestandssysteem houdt bij welke blokken bij welk bestand horen en hoe ze logisch zijn gerangschikt. Een bestand kan bestaan uit meerdere blokken die verspreid kunnen liggen over het opslagmedium. Om fragmentatie te verminderen kunnen systemen extents gebruiken — aaneengesloten reeksen blokken — of andere toewijzingsschema's hanteren. Bij fysieke opslag worden blokken doorgaans gemapt naar onderliggende sectoren; de logische bloknummering (LBA) geeft aan waar een blok zich bevindt op de schijf of SSD. De relatie tussen logische blokken en fysieke sectoren is afhankelijk van het apparaat en de laag eromheen (firmware, caching, RAID).

Opslagblokken zijn fundamentaal voor bestandsystemen zoals ext4, NTFS en ZFS, maar ook voor databases en andere opslagarchitecturen. De conceptuele keuze voor blokgrootte, samen met toewijzingsmethoden, beïnvloedt efficiëntie, overhead en prestaties van dataopslag.