nutrientët

Nutrientët janë substanca të nevojshme për mbijetesën, zhvillimin dhe mirëqenien e organizmave. Ato gjenden kryesisht në ushqim dhe në ujë dhe sigurojnë energji, ruajtjen dhe rindërtimin e strukturave trupore, si dhe funksionimin e proceseve metabolike.

Nutrientët ndahen në dy grupe kryesore: makronutrientët dhe mikronutrientët. Makronutrientët përfshijnë karbohidratet, proteinat, lipidet dhe ujin; janë të domosdoshëm në sasi të mëdha dhe sigurojnë energji ose kontributin që i duhet trupit për rritje dhe mirëmbajtje.

Mikronutrientët, përfshijnë vitaminat dhe mineralet, kërkohen në sasi më të vogla por janë thelbësorë për metabolizmin, mbrojtjen nga sëmundjet dhe funksionimin normal të organeve.

Vitaminat janë të ndara në ato që tretin me yndyrë dhe ato që tretin me ujë. Mineralet ndahen në makro-mineralet dhe mikro-mineralet; këto të fundit janë të domosdoshëm në sasi të vogla.

Nutrientët esencialë janë ata që organizmi nuk i prodhon në sasi të mjaftueshme dhe duhet t'i marrë nga dieta, si aminoacidet esenciale, acidet yndyrore esenciale, vitaminat dhe mineralet.

Burimet përfshijnë një dietë të ndryshme: fruta, perime, drithëra të plota, burime proteine, qumësht ose alternativa dhe ujin e pijshëm.

Mangësitë ose tepria mund të shkaktojnë sëmundje, ndërsa një dietë e balancuar mbështet shëndetin, imunitetin dhe funksionimin e mirë të trupit.