mikronutrientët

Mikronutrientët janë lëndë ushqimore thelbësore që trupit i nevojiten në sasi të vogla për të mbështetur metabolizmin, zhvillimin dhe shëndetin e përgjithshëm. Ndryshe nga makronutrientët (karbohidratet, proteinat dhe yndyrnat), mikronutrientët nevojiten në sasi të vogla, por janë të domosdoshëm për funksione të ndryshme fiziologjike, përfshirë aktivitetin enzimatik, ruajtjen e imunitetit dhe rregullimin e proceseve metabolike.

Mikronutrientët përfshijnë dy grupe kryesore: vitaminen dhe mineralet. Vitamina janë substanca organike që zakonisht nuk sintetizohen në sasi të mjaftueshme nga trupi dhe duhet të merren me ushqim. Mineralet janë substanca inorganike që gjenden në ushqim dhe ujë. Disa prej tyre janë hekur, zink, jod, selen, magnez, kalcium, kalium, fosfor, bakër dhe mangan; ndër vitamind përfshihen A, B-komplex (B1, B2, B3, B5, B6, B7, B9, B12), C, D, E dhe K.

Mungesat e mikronutrientëve mund të çojnë në sëmundje të ndryshme. Për shembull, mungesa e hekurit shkakton anemia; mungesa e jodit mund të shkaktojë probleme të tiroideve dhe zhvillimin tek foshnjat; mungesa e vitaminës A dëmton shikimin dhe imunitetin; mungesa e vitaminës D ndikon në shëndetin e kockave. Burimet për mikronutrientët përfshijnë fruta dhe perime të ndryshme, drithëra të fortifikuara, mish, peshk, qumësht dhe produkte të fortifikuara me vitamina ose minerale. Në rast mungesash specifike, shtesa ushqimore mund të rekomandohen nga profesionistët e shëndetit, por një dietë e balancuar është parandalimi kryesor. Nevojat për mikronutrientë ndryshojnë me moshën, gjininë dhe gjendjen fiziologjike (p.sh., shtatzënia); udhëzimet lokale të institucioneve shëndetësore ofrojnë referenca të sakta.