nerwowy

Nerwowy to przymiotnik w języku polskim opisujący osobę łatwo reagującą na stres i bodźce, napiętą, zdenerwowaną lub pobudzoną. Może odnosić się do cech charakteru, stylu bycia lub sposobu reagowania na bodźce. W potocznym użyciu sformułowania typu „jest nerwowy przed egzaminem” czy „być nerwowym w towarzystwie” oddają subiektywne odczucia, często bez wskazywania na konkretną diagnosę.

Pochodzi od rzeczownika nerwy i jest łączony z funkcjonowaniem układu nerwowego; użycie bywa nieco nacechowane oceną moralno-psychologiczną, sugerując nadmierną ruchliwość nerwową lub skłonność do irritabilności. W języku potocznym towarzyszą formy bliskoznaczne, takie jak nerwus, nerwowość.

W kontekście medycznym i psychologicznym termin „nerwowy” nie zastępuje profesjonalnej diagnozy. Zaburzenia lękowe i inne problemy psychiczne wymagają oceny specjalisty; w nowoczesnej terminologii często mówi się o zaburzeniach lękowych, zaburzeniach adaptacyjnych czy innych precyzyjnych kategoriach, zamiast ogólnego określenia nerwowy.

W kulturze i literaturze opis postaci nerwowych często używa się do oddania charakteru podatnego na stres, nadmiernie pobudzonego lub łatwo denerwującego się. Słowo występuje zarówno w języku codziennym, jak i w tekstach publicystycznych, a jego konotacje zależą od kontekstu i intencji nadawcy.