kolejkowanie

Kolejkowanie to proces organizowania napływających zadań, żądań lub przedmiotów w kolejce w celu ich obsługi. Celem jest zapewnienie uporządkowanego dostępu do wspólnych zasobów i usług. Kolejkowanie występuje w wielu dziedzinach, od obsługi klienta i logistyki po systemy informatyczne i telekomunikacyjne. Zdarza się, że obiekty trafiają do kolejki na skutek napływu, a następnie są obsługiwane według określonej polityki.

W informatyce kolejka (queue) to struktura danych, która implementuje zasadę FIFO — pierwszy element dodany jest pierwszy obsłużony. W praktyce stosuje się także inne dyscypliny, takie jak kolejki priorytetowe (obsługa według priorytetu) czy obsługa losowa. W systemach rozproszonych kolejki mogą być przekazywane między procesami lub wątkami za pomocą komunikatów.

Teoria kolejkowania analizuje takie zjawiska w systemach serwisowych i produkcyjnych. Modele, takie jak M/M/1, M/M/c czy M/G/1, opisują napływ klientów, czas obsługi i liczbę serwerów. Kluczowe metryki to średni czas oczekiwania, średnia długość kolejki i wykorzystanie zasobów. Zasady obsługi nazywane są dyscyplinami kolejkowania, m.in. FCFS (First-Come, First-Served) oraz kolejki priorytetowe.

Zastosowania obejmują serwery internetowe i bazy danych, centra obsługi klienta, fabryki i magazyny, a także transport publiczny i systemy workflow. Kolejkowanie umożliwia projektowanie wydajnych systemów, oszacowanie opóźnień i kosztów oraz optymalizację procesów poprzez analizę i symulację napływu oraz obsługi.