homooligomeren

Homooligomeren zijn oligomeren die bestaan uit identieke subunits. Het verschil met heterooligomeren is dat alle subunits chemisch gelijk zijn, terwijl heterooligomeren verschillende typen subunits bevatten. De term komt veel voor in de biochemie en moleculaire biologie bij de beschrijving van eiwitquaternaire structuur, maar ook in de chemie van kleine moleculen.

In eiwitten komen homooligomeren veel voor: dimers, trimers, tetramers en hogere oligomeren die bestaan uit identieke kopieën van één type polypeptide. Voorbeelden zijn aquaporines, die als tetrameren functioneren, en ferritine-achtige complexen die uit 24 identieke subunits bestaan. Een klassiek voorbeeld van een homooligomeer is GroEL, een chaperone-complex bestaande uit 14 identieke subunits in twee rings. Andere voorbeelden zijn verschillende receptoren en enzymen die als homomeren voorkomen.

Oprichting en stabiliteit: homooligomeren ontstaan via interacties tussen identieke subunits, waaronder hydrophobe contacten en elektrostatica; soms spelen disulfidebruggen een rol. Assemblage kan cooperatief zijn en allostere regulatie mogelijk maken: binding van een ligando op één subunit kan de affiniteit van de andere beïnvloeden.

Toepassingen en onderzoek: het bestuderen van homooligomeren vergroot begrip van werking en stabiliteit van eiwitten. Onderzoeksmethoden omvatten röntgendiffractie, cryo-EM en size-exclusion chromatography. In de chemie verwijst de term ook naar oligomeren van identieke bouwstenen die als bouwstenen in supramoleculaire systemen dienen.