hegemonische

Hegemonische is het bijvoeglijk naamwoord afgeleid van hegemonie, de toestand van overheersing of leidende invloed binnen een systeem. Het wordt gebruikt om aan te geven dat iets met hegemonie te maken heeft, of dat iets onder invloed van een overheersende macht staat. In de praktijk komt het vaak voor in discussies over politiek, internationaal beleid en sociologie, bijvoorbeeld in zinsneden als “hegemonische macht”, “hegemonische orde” of “hegemonische ideologie”.

Etymologie en gebruik: het woord stamt uit het Griekse hegemonía ('leiding, heerschappij') en wordt in het Nederlands als afgeleid van hegemonie gebruikt. Het adjectief benadrukt de mate en wijze van overheersing, inclusief formele macht, economische dominantie of culturele invloed.

In de sociale wetenschappen wordt vaak onderscheid gemaakt tussen politieke, economische en culturele hegemonie. Culturele hegemonie, naar Gramsci, verwijst naar de manier waarop dominante ideeën en normen als vanzelfsprekend worden geaccepteerd door de bredere samenleving. In internationaal beleid kan men spreken van een hegemonische orde of hegemonische stabiliteit, waarbij een grootmacht een stabiliserende rol vervult.

Zie ook: hegemonie, hegemonisch, cultuurhegemonie, Gramsci.