evaluatieobject

Een evaluatieobject is het onderwerp van een evaluatie: wat of wie wordt beoordeeld en welke aspecten van dat onderwerp centraal staan. In evaluatiepraktijk kan het evaluatieobject een programma, beleid, product, dienst, proces, prestatie of gedrag zijn. De concrete formulering van het object stelt de scope van de evaluatie vast en bepaalt welke gegevens relevant zijn.

Afbakening en doel: Het evaluatieobject wordt gedefinieerd in samenspraak met stakeholders en is gekoppeld aan de evaluatievraag. Het kan enkelvoudig zijn of bestaan uit meerdere componenten. Een helder object zorgt voor duidelijke criteria en meetbare indicatoren, tegen welke het onderzoek en de bevindingen worden gerelateerd.

Relatie met criteria en methoden: Het object wordt beoordeeld aan de hand van criteria en indicatoren die de gewenste prestaties beschrijven. Data-verzameling kan bestaan uit documentanalyse, observatie, interviews, enquêtes en databaseonderzoek. Validiteit en betrouwbaarheid van de bevindingen hangen mede af van hoe representatief het object is en hoe goed de meetinstrumenten aansluiten op de indicatoren.

Voorbeelden: Bij een onderwijsprogramma kan het evaluatieobject de leerresultaten en de uitvoering van de lessen zijn. Bij een overheidsbeleid kan het object bestaan uit de effecten van het beleid op doelgroepen en kosten. Bij een productontwikkelingsproject kan het object de tijdige oplevering en gebruikerstevredenheid zijn.

Overwegingen: Het kiezen van het evaluatieobject vergt aandacht voor ethiek, privacy en mogelijke belangenverschuivingen. De grenzen van het object bepalen wat buiten beschouwing blijft. Transparantie in rapportage, validatie door belanghebbenden en spiegeling van bevindingen aan criteria bevorderen de bruikbaarheid van de evaluatie.