elektrownie

Elektrownia to obiekt lub zespół obiektów służących do wytwarzania energii elektrycznej. W elektrowniach energia pochodząca ze źródeł energetycznych jest zamieniana na energię mechaniczną, która napędza generator i generuje prąd trafiający do sieci. Rodzaje elektrowni różnią się użytym źródłem energii: spalanie paliw kopalnych, energia wodna, wiatr, słońce, a także procesy jądrowe.

Najważniejsze typy to elektrownie cieplne (węgiel, gaz, olej), elektrownie jądrowe, elektrownie wodne (hydroelektrownie), oraz elektrownie odnawialne: wiatrowe i fotowoltaiczne. Istnieją także elektrownie geotermalne oraz systemy magazynowania energii, które pomagają zrównoważyć zmienność produkcji. W zależności od źródła, typowy blok energetyczny może mieć różne układy: od kotłów i turbiny po bezpośrednie przetwarzanie energii słonecznej.

Kluczowe elementy to turbina, generator oraz systemy chłodzenia i zabezpieczenia. Sieć elektroenergetyczna wymaga, by moc była dostarczana z stabilną częstotliwością i napięciem, co wymusza synchronizację i sterowanie. Elektrownie wpływają na środowisko poprzez emisje (dotyczące paliw kopalnych), zużycie wody oraz ingerencję w krajobraz; elektrownie odnawialne mają zwykle mniejszy bezpośredni wpływ emisyjny, ale zajmują duże tereny i mogą być zależne od warunków naturalnych.

Historia elektrowni zaczyna się w XIX wieku wraz z wynalezieniem praktycznych generatorów i turbin. Przez wiek XX dominowały elektrownie cieplne i wodne, z późniejszym rozwojem energii jądrowej. Obecnie rośnie udział źródeł odnawialnych, a także rozwija się magazynowanie energii i cyfryzacja zarządzania siecią, mające na celu redukcję emisji, poprawę efektywności i stabilność dostaw energii.