baroreceptorów

Baroreceptory to mechanoreceptory znajdujące się w ścianach dużych tętnic, które wykrywają rozciąganie naczyń w odpowiedzi na zmiany ciśnienia krwi. Dzięki temu uczestniczą w krótkoterminowej regulacji ciśnienia tętniczego poprzez odruch baroreceptorowy (baroreflex). Ich działanie umożliwia szybkie dostosowanie tonu naczyniowego i częstości tętna, co pomaga utrzymać stabilne ciśnienie w czasie zmiany pozycji ciała lub wysiłku.

Najważniejsze baroreceptory wysokociśnieniowe znajdują się w zatokach karotydowych i w łuku aorty. Rozciąganie ściany zatoki karotydowej oraz łuku aorty prowadzi do zwiększenia częstości impulsów nerwowych wysyłanych do mózgu. Aferentne sygnały docierają do rdzenia przedłużonego przez nerwy IX (z zatoki karotydowej) i X (z łuku aorty), gdzie trafiają do jądra pasma samotnego (NTS). Tam sygnały są integrowane, a odpowiedź autonomiczna korygowana poprzez układ współczulny i przywspółczulny. W rezultacie następuje zmiana częstości bicia serca, siły skurczu serca i tonu naczyniowego, co obniża lub podnosi ciśnienie tętnicze, zależnie od potrzeb organizmu.

Baroreceptory wykazują dużą szybkość działania, ale ich funkcja może ulec adaptacji. W przewlekłej nadciśnieniu dochodzi do resetowania odruchu baroreceptorowego, co redukuje jego wrażliwość. W praktyce oznacza to mniejszą zdolność szybkiego reagowania na nagłe wahania ciśnienia. Ocena baroreflexu jest użyteczna w diagnostyce autonomicznej funkcji układu krążenia i w ocenie ryzyka dysfunkcji naczyniowej, zwłaszcza u osób starszych.