autoclaveproces

Het autoclaveproces is een sterilisatiemethode die verzadigde stoom onder druk gebruikt om micro-organismen, inclusief sporen, te inactiveren. Het gebeurt meestal in ziekenhuizen, laboratoria, farmaceutische bedrijven en de voedingsindustrie. Doel is het bereiken van een hoge mate van steriel functioneren van gereedschappen, media en (verpakte) producten.

Het principe berust op verzadigde stoom onder druk. Door de verhoogde temperatuur blijft stoom vloeistofvrij en dringt het beter door verpakkingen en laden. Veelgebruikte temperaturen zijn 121°C bij circa 15 psi en 134°C bij circa 30 psi. De blootstellingstijd hangt af van de temperatuur, de lading en het gewenste sterilisatie-niveau; cycli variëren meestal van enkele tot enkele tientallen minuten. Na de verhitting volgt vaak een droogfase om condensatie te voorkomen.

Er bestaan verschillende typen autoclaven. Kleinere, tafel- of benchtop-apparaten worden gebruikt in tandartspraktijken en kleine laboratoria, grotere vloer-autoclaven voor ziekenhuizen en industrie. Cyclustypes omvatten gravity-displacement (afvoer door zwaartekracht) en prevacuum- of vacuum-cycli, die beter doordringen in lades en zeepthermisch verpakte items. Laden worden voorbereid door reiniging en correcte verpakking of verpakking die stoom doorlaat.

Proces en kwaliteitscontrole: items worden vooraf gereinigd en correct verpakt; cycluswaarde en loads worden bepaald volgens de materialen. Tijdens het proces worden indicatoren gebruikt: chemische indicatoren in verpakkingen en biologische indicatoren als controlemiddel. Resultaten worden gedocumenteerd; kalibratie en onderhoud van de apparatuur zijn vereist.

Toepassingen en normen: autoclaven worden ingezet voor medische instrumenten, laboratoriummedia, farmaceutische producten en verwerkt voedsel (retorten). Relevante normen zijn onder meer ISO 17665-1 en EN 13060; grotere systemen vallen ook onder EN 285. Veiligheid en materiaalcompatibiliteit zijn belangrijk, omdat sommige plastics en delicate gereedschappen niet tegen hoge temperaturen kunnen.