aseptyczne

Aseptyczne (przymiotnik od aseptyki) odnosi się do stanu wolnego od drobnoustrojów lub do działań i warunków utrzymujących ten stan. W medycynie, laboratoriach i przemyśle farmaceutycznym pojęcie aseptyczne opisuje zarówno środowisko, jak i procedury, które minimalizują ryzyko zakażenia poprzez utrzymanie sterylności i zapobieganie wprowadzaniu mikroorganizmów.

Aseptyka obejmuje szereg praktyk mających na celu zapobieganie infekcjom. Kluczowe zasady to higiena rąk, stosowanie sterylnych narzędzi i opatrunków, przygotowanie i prowadzenie procedur w strefach sterylnych, użycie barier oraz ograniczenie kontaktu z potencjalnie skażonymi materiałami. W praktyce aseptyczne warunki utrzymuje się podczas operacji, przygotowywania leków i lekarskich zabiegów inwazyjnych, a także w produkcji i pakowaniu jałowych produktów.

Aseptyka różni się od aseptyki chemicznej (antyseptyki). Antyseptyki to substancje chemiczne stosowane na żywych tkankach w celu zahamowania wzrostu mikroorganizmów, natomiast aseptyka dąży do całkowitego wyeliminowania drobnoustrojów z danego środowiska, narzędzi lub procedury. Sterylizacja to całkowite unicestwienie wszystkich form życia mikrobiologicznego na przedmiotach nieżywych; dezynfekcja redukuje liczbę drobnoustrojów, ale nie zawsze likwiduje ich wszystkie formy.

Aseptyczne praktyki znajdują zastosowanie w salach operacyjnych, w produkcji leków, w skomponowanych środowiskach jałowych oraz w niektórych laboratoriach badawczych. Termin może odnosić się także do opakowań jałowych lub procedur przygotowywania materiałów w sposób aseptyczny.