aardopbouw

Aardopbouw is een geologische term die de structurele opbouw van de aarde beschrijft, van de buitenste korst tot en met de kern. Het begrip wordt gebruikt om de lagen, hun samenstelling en hun fysische eigenschappen te begrijpen en hoe processen zoals gebergtevorming en vulkanisme hierop inwerken.

Lagen en samenstelling: De buitenste laag is de aardkorst, onderverdeeld in continentale korst (voornamelijk granietisch) en oceanische korst (voornamelijk basaltisch). Onder de korst ligt de mantel, verdeeld in de bovenmantel en de ondermantel. De lithosfeer omvat de korst en het bovenste gedeelte van de mantel en is stijf; daaronder ligt de plastische asthenosfeer. Verder naar binnen bevindt zich de mantel die eindigt bij de kern-mantelgrens (Gutenberg-discontinuïteit). De kern bestaat uit een vloeibare buitenkern en een vaste binnenkern, voornamelijk ijzer-nikkel.

Graden en grenzen: De scheidslijnen tussen de lagen worden afgeleid uit seismische metingen, onder meer de Moho (scheiding korst en mantel), de Gutenberg-discontinuït (mantel-kern) en de Lehmann-discontinuiteit (binnenkern-buiten), die uit seismische gegevens zijn afgeleid.

Processen: Aardopbouw wordt sterk beïnvloed door plaattektoniek, convectie in de mantel, en magmatisme. Subductie, gebergtevorming en vulkanisme leiden tot regionale variaties in samenstelling en structuur.

Onderzoek en implicaties: Geologen bestuderen aardopbouw met seismische metingen, gravimetrie, magnetische eigenschappen en geochemische analyses. Inzicht in aardopbouw helpt bij het interpreteren van aardbevingen, vulkanisme, gebergtevorming en de dynamiek van de aardmantel en kern.