Zarzutem

Zarzutem (instrumentalny przypadek słowa zarzut) w polskim języku prawnym nazywa się formalną oskarżającą propozycję prokuratora, według której dana osoba popełniła określone przestępstwo. Jest to kluczowy element postępowania karnego, który inicjuje lub kształtuje fazę przedprocesową. Postawienie zarzutu oznacza, że zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia przypisanie konkretnego czynu i wskazuje na wskazaną osobę jako uczestnika tego czynu.

Proceduralnie zarzut obejmuje opis przypisywanego czynu, okoliczności, w których do niego doszło, oraz podstawy prawne, na podstawie których zarzut jest stawiany. Po jego ogłoszeniu podejrzany zostaje pouczony o prawach procesowych, ma prawo do obrony, do zapoznania się z materiałem dowodowym i do złożenia wyjaśnień. Zarzut nie przesądza o winie; stanowi jedną z możliwych dróg w prowadzeniu sprawy. W zależności od zgromadzonego materiału dowodowego prokurator może kontynuować postępowanie, wnieść oskarżenie lub, jeśli dowody są niewystarczające, wycofać zarzuty.

W praktyce zwroty takie jak „postawiono mu zarzut” lub „zarzutem” są powszechnie używane w mediach i dokumentach prawnych do określenia formalnego oskarżenia jednej osoby o popełnienie przestępstwa. Poza kontekstem prawnym termin ten bywa używany także w potocznym znaczeniu „oskarżać” kogoś o złe działanie, choć w języku prawnym odnosi się ściśle do procedury karnej.