Verkopieënverwerven

Verkopieënverwerven is het proces waarbij kopieën van werken of materialen worden aangekocht of verkregen, inclusief de rechten om deze kopieën te reproduceren, te verspreiden of op te slaan. De term wordt toegepast in bibliotheken, archieven, musea, uitgeverijen, omroepen en andere instellingen die toegang tot inhoud willen garanderen en hun collecties willen uitbreiden.

In de praktijk omvat het verkrijgen van kopieën doorgaans het identificeren van de benodigde reproducties, het vaststellen of auteursrechten en andere rechten gelden, het aanvragen en verkrijgen van licenties of toestemming, en het vastleggen van de voorwaarden en de herkomst van de kopieën. Veelvoorkomende vormen zijn licentieovereenkomsten, persingen of stock-aankopen, digitization services en het afspreken van kosten per kopie, per licentieperiode of via abonnementsmodellen. Rechten en voorwaarden kunnen onder meer territorium, duur, formaat en exclusiviteit omvatten, evenals eventuele sublicenties of hergebruikbeperkingen.

Juridisch gezien valt verkopieënverwerven onder het toepasselijke auteursrecht- en contractrecht, zowel nationaal als op EU-niveau. Instellingen voeren due diligence uit om naleving te waarborgen en kunnen gebruik maken van duidelijke contracten, duidelijke bronvermelding en metadata. Praktische uitdagingen betreffen onder andere het veiligstellen van rechten bij orpheinkoop, grensoverschrijdende licenties en kostenbeheersing, zeker bij digitale kopieën en databanken. Door een gestructureerde aanpak kunnen instellingen legale toegang tot content realiseren en tegelijk rechten en belangen van makers beschermen.