Substantiëel

Substantiëel is een bijvoeglijk naamwoord in het Nederlands dat betekent: significant, substantiëel of wezenlijk. Het verwijst naar iets met omvang, belang of inhoud en geeft aan dat een hoeveelheid of effect aanzienlijk is, vaak in contrast met iets oppervlakkigs of gering.

Etymologie: het woord is verwant aan substantie en komt via Latijn substantialis en Franse substantiel in het Nederlands terecht. De spelling heeft twee gangbare varianten: substantiëel en substantieel. De diërisis ë wordt gebruikt om de uitspraak van de klanken aan te geven; moderne teksten schrijven in de regel ook zonder diërisis.

Gebruik: substantiëel wordt vooral in formele, analytische of beleidsmatige contexten toegepast. Het kan verwijzen naar concrete bedragen of abstract belang, zoals een substantiële investering, substantiële vooruitgang of substantiële verschillen. Synoniemen zijn onder meer aanzienlijk en wezenlijk, met nuance: aanzienlijk verwijst vaker naar grootte of hoeveelheid, wezenlijk wijst naar de kern of essentie.

Spelling en varianten: beide spellingsvormen bestaan naast elkaar. De keuze kan afhangen van stijl- of taalgids; sommige gidsen geven de voorkeur aan substantieel, andere aan substantiëel of substantiële, afhankelijk van sintaxis en dialectale variatie.

Zie ook: substantie, substantieel, aanzienlijk.

Voorbeelden van gebruikscontexten: beleid en begrotingen, economische analyses, wetenschappelijke stukken en rapportages bevatten vaak substantiële voorstellen of veranderingen. Substantiëel blijft daarmee een gangbare term in schriftelijke en gesproken formele taal.