Stereótýpur

Stereótýpur eru almennt myndir eða forsendur um hópa eða einstaklinga sem byggjast á einföldu eða ósannreindri úrvinnslu upplýsingna frekar en á fullnægjandi gögnum. Þeir verða til í gegnum félagsmótun, fjölmiðla, persónulega reynslu og valdakerfi sem gera ráð fyrir ákveðnum eiginleikum eða hegðun hópa. Stereótýpur eru oft óljósir, víðfeðrir og endurspeglast í daglegu tali, íteknum líkanum að leggja til að fólk með ákveðinn bakgrunn deili sameiginlegum einkennum.

Hugmyndin á bak við stereótýpur er oft sögð vera kognitív heuristik: til að flokka fólki hratt og auðveldlega, til dæmis eftir kyni, aldri, þjóðerni eða starfi. Þeir geta þó leitt til ofurskyldandi eða aflaðar fullnægjandi útilokaðs mynda. Eftirfarandi tegundir eru algengar: kynjur- eða kynhneigðarstereótýpur, þjóðernis- eða upprunarstereótýpur, starfsstereótýpur og aldurstengdar myndir.

Áhrif stereótýpa eru margþætt. Þeir stuðla að fordómum og mismunun, með í för með sér skaðleg áhrif á einstaklinga og hópa, t.d. í menntun, atvinnu og samfélagslegri tekið. Einnig stafar hefðbundin hlutdeild í áhrifum sem kallast stereotype threat, þar sem tilvist slíks mynda getur dregið úr frammistöðu og sjálfstrausti fólks í þungum aðstæðum.

Rannsóknir og verkefni í menntun og fjölmiðlum miða að því að draga úr stereótýpum með gagnrýnni nálgun, fjölbreyttu menntunarmati, kynningu á ólíku fólki og aukinni meðvitund um hlutverkForvarnir og gagnrýnin hugsun geta dregið úr áhrifum stereótýpa og stuðlað að sanngjarnari meðferð í samfélaginu.