Ravelijnen

Ravelijnen zijn een type buitenwerk in fortificaties, gebouwd om de hoofdverdediging van een vesting te versterken. Ze steken uit vanuit de hoofdwal en vormen een extra verdedigingsstrook tussen de vesting en de aanvalsroute. Vaak hebben ze de vorm van een driehoekige of langgerekte aarden uitbouw en worden ze gescheiden van de hoofdwal door een gracht of greppel; achter de ravelijn ligt meestal een verhoogde gang of schuilplaats (covered way) voor verdedigingskrachten.

Hun doel is om aanvallers vroeg onder vuur te nemen, zodat de aanval wordt afgeworpen en sapping en mineerwerk moeilijk wordt. Door de hoeken en stand van de ravelijn kunnen geweren en kanonslagen langs de aangrijpingslijnen worden gericht, en kan de toegang tot de hoofdmuren beter worden gecontroleerd. Zo draagt de ravelijn bij aan de vernieuwing van de verdedigingslinie door extra ruimte en dekking te bieden.

In de Nederlandse en Europese vestingbouw van de 16e tot 18e eeuw kwamen ravelijnen veelvuldig voor. In Nederland zijn ze kenmerkend voor fortificatie-stelsels langs de Waterlinie en in veel steden als onderdeel van de ringmuren. Ze bestaan nog als aardwerken, liggen vaak ingebed in landelijk of stedelijk gebied en zijn op vele plaatsen opgenomen als beschermd erfgoed.

Vandaag de dag blijven ravelijnen herkenbare sporen in het landschap: aardwerk, greppels en restanten van verbindingen met de hoofdwal. Ze worden bestudeerd door historici en archeologen en komen regelmatig voor in monumenten- en erfgoedbescherming.