Productkostprijzen

Productkostprijzen is het bedrag dat nodig is om een product te produceren. Het omvat directe kosten zoals grondstoffen en directe arbeid, en een toegewezen deel van de indirecte kosten die aan het productieproces kunnen worden toegerekend. De productkostprijs dient als basis voor prijszetting, inventariswaardering en winstbepaling.

Berekening vindt meestal plaats via verschillende kostprijsberekeningsmethoden. Bij de volledige kostprijs (absorptie costing) worden zowel variabele als vaste overhead in de kostprijs opgenomen. Bij de variabele kostprijs worden alleen de variabele productiekosten meegerekend. Overhead wordt toegewezen met methoden zoals toewijzing op basis van machine-uren, arbeidsuren of activity-based costing. Ook bestaan standaardkostprijzen die als referentie dienen voor planning en controle.

Toepassingen en belang: de productkostprijs is essentieel voor prijsbepaling en winstgevendheidsanalyse en vormt de basis voor voorraadwaardering van onder meer werk in uitvoering en eindvoorraad onder IFRS en GAAP. De uiteindelijke verkoopprijs wordt vaak bepaald door de productkostprijs te verhogen met een gewenste winstmarge, rekening houdend met marktvraag en concurrentie. De kostprijs beïnvloedt ook beslissingen over sourcing, productiecapaciteit en productmix.

Voorbeeld: een product heeft directe materialen 5, directe arbeid 3 en overhead 2. De productkostprijs bedraagt in dit geval 10. Veranderingen in inkoopprijzen, arbeidskosten of overhead raken direct de kostprijs en zo de winstmogelijkheid. Beperkingen bestaan vooral uit schattingen bij overheadtoewijzing en veranderende productiedoelen.