Miscommunicatie

Miscommunicatie is het verschijnsel waarbij een boodschap niet op de beoogde manier overkomt of verkeerd wordt geïnterpreteerd door de ontvanger. Het kan voorkomen bij mondelinge communicatie, schriftelijke communicatie en digitale kanalen, en werkt vaak op meerdere niveaus tegelijk: taal, context en interpretatie.

Oorzaken zijn onder meer taalbarrières en jargon, ambiguïteit in zinnen, verschillende vooronderstellingen over wat bekend is bij de ontvanger, en ruis zoals storingen of afleidingen. Culturele verschillen in communicatiestijlen en machtsdynamiek kunnen ook leiden tot misinterpretatie.

Typen miscommunicatie kunnen semantische verwarringen betreffen (betekenissen van woorden), pragmatische misverstanden (bedoelde handelingen versus interpretatie), en procesmatige miscommunicatie (verkeerde volgorde van stappen of gebruik van een ongeschikt kanaal).

De gevolgen variëren van inefficiëntie en vertragingen tot fouten, conflicten en verminderd vertrouwen in teams. In zorgomgevingen kan miscommunicatie ernstige gevolgen hebben voor patiëntveiligheid, in het bedrijfsleven voor operationele efficiëntie en in het onderwijs voor leerresultaten.

Om miscommunicatie te voorkomen, hanteren organisaties en individuen vaak heldere taal en concrete doelstellingen, gebruiken ze check-ins en samenvattingen, en vragen ze expliciet om bevestiging (feedback). Het kiezen van geschikte communicatiemiddelen, schriftelijke bevestiging en afstemming op culturele en taalkundige contexten zijn eveneens belangrijk.

Actief luisteren en een cultuur van open feedback bevorderen duidelijke uitwisseling van informatie en helpen misverstanden snel te identificeren en op te lossen.