Langetermijnbudget

Langetermijnbudget is een begrotingsbenadering die de focus verlegt van het jaarlijkse begrotingsproces naar een meerjarenperspectief. In de publieke sector wordt doorgaans een termijn van drie tot tien jaar gehanteerd, afhankelijk van het beleidsgebied en de organisatie. Het doel is om inkomsten, uitgaven, investeringen en schuldenlast op elkaar af te stemmen met toekomstige economische ontwikkelingen en beleidsdoelstellingen.

De opzet omvat meestal meerjarenramingen voor lopende uitgaven en kapitaaluitgaven, evenals het doorrekenen van rente en de schuldenlast. Ook pensioenverplichtingen, socialezekerheidslasten en andere lange termijn verplichtingen komen aan bod. Een kernonderdeel is het doornemen van scenario’s en risico’s om kwetsbaarheden en toekomstige financiële ruimte inzichtelijk te maken.

Langetermijnbudgetten dienen als governance-instrument: ze bieden beleidsmakers een kader voor prioriteiten en investeringsplanning, bevorderen interne afstemming tussen beleid en financiën, en dragen bij aan intergenerationele gelijkheid en transparantie. Daarnaast vergroten ze de credibiliteit van het beleid doordat meerjarige keuzes expliciet worden gemaakt en gecontroleerd.

Implementatie kent uitdagingen zoals onzekerheid in macro-economische aannames, verandering van beleidsdoelen en demografische ontwikkelingen die de fiscale ruimte beïnvloeden. Eenheden moeten zorgen voor betrouwbare data, regelmatige herziening en verantwoording over afwijkingen tussen de langetermijnraming en de realiteit.

Zie ook: meerjarenraming, multi-jaarsbegroting, langetermijnplanning.