IUPACnaamgeving

IUPACnaamgeving verwijst naar de systematische naamgeving van chemische verbindingen volgens de normen van de IUPAC (International Union of Pure and Applied Chemistry). Het doel is eenduidige, internationaal herkenbare namen te leveren die de structuur uitdrukken en verwarring met triviale of verouderde benamingen voorkomen. De nomenclatuur bestrijkt organische, anorganische en organometaalverbindingen, en ook liganden en stereochemie.

De kernprincipes zijn substitutieve naamgeving voor organische verbindingen. Hierbij wordt een hoofdkoolstofketen gekozen, worden substituenten genummerd en vermeld, en wordt alles alfabetisch gerangschikt (maar voor alfabetische ordening worden multiplicatieve prefixes zoals di- en tri- genegeerd). Voorbeelden van PINs zijn bijvoorbeeld butan-2-ol en ethene-1,2-diol.

Inorganische nomenclatuur volgt aanvullende regels, zoals de aanduiding van oxidationstoestanden en de samenstelling en volgorde van liganden in complexe verbindingen. Ook worden specifieke notaties gebruikt voor geladen systemen en koördinatiecomplexen, met regels die periodiek worden herzien.

IUPAC onderscheidt Preferred IUPAC Names (PIN) als de officieel aanbevolen namen. Retained IUPAC Names (RIN) en andere oudere conventies blijven vaak in gebruik uit historische redenen. De aanbevelingen worden gepubliceerd in referentiewerken en regelmatig bijgewerkt door IUPAC.

In de wetenschappelijke literatuur vormt IUPACnaamgeving de standaard voor communicatie; triviale en merknamen blijven wel eens voorkomen, maar waar mogelijk wordt de PIN toegepast om verwarring te voorkomen.

Zie ook: de referentiewerken die bekend staan als de blauw- en roodbibliotheken voor nomenclatuur.