Capaciteitgestuurde

Capaciteitgestuurd is een term die verwijst naar een benadering waarbij de planning, scheduling en besluitvorming primair worden gestuurd door de beschikbare capaciteit van resources, zoals machines, personeelsleden, of andere hulpmiddelen. In een capaciteitgestuurde aanpak ligt de bottleneck of maximale uitvoeringscapaciteit aan de basis van wat er geproduceerd of geleverd wordt, in tegenstelling tot een puur vraaggestuurde (demand-driven) benadering. Het begrip komt veel voor in productieomgevingen, logistiek en dienstverlening, en wordt vaak verbonden met technieken uit de theorie van constraints en capaciteitplanning.

In de praktijk draait capaciteitsgestuurde planning om het identificeren en managen van knelpunten, het verdelen van werk over beschikbare capaciteit, en het afstemmen van doorlooptijden op wat de organisatie daadwerkelijk kan leveren. Relevante methoden zijn onder meer finite capacity scheduling, line balancing en capaciteit leveling, die helpen bij het maximaliseren van doorvoer en het minimaliseren van wachten en vertragingen. Daarnaast kan capaciteitgestuurd ontwerp en beheer in IT en cloudomgevingen betekenen dat schaalbaarheid en sumbercapaciteit als eerste worden vastgesteld voordat diensten worden uitgerold.

Capaciteitgestuurde benaderingen komen ook voor in zorg en dienstverlening, waar capaciteit van bedden, personeel en ruimte wordt afgewogen tegen verwachte vraag, met als doel efficiënte patiëntstrooms en kortere wachttijden. Het vereist nauwkeurige capaciteitedata, continu toezicht en afstemming tussen vraag en aanbod. Tegelijkertijd kunnen sterke nadruk op capaciteit leiden tot onderbenutting of inflexibiliteit als de vraag sterk fluctueert, wat vraagt om robuuste monitoring en aanpassingsmechanismen.

Zie ook: capaciteitplanning, bottleneck management, Theory of Constraints, doorlooptijdoptimalisatie.