Applicatiearchitecturen

Applicatiearchitecturen beschrijven de structuur van softwareapplicaties op hoog niveau, inclusief de belangrijkste componenten, hun verantwoordelijkheden en de interacties daartussen. Het doel is om flexibiliteit, schaalbaarheid, onderhoudbaarheid en betrouwbaarheid te waarborgen gedurende de levenscyclus van de toepassing.

Een typische applicatiearchitectuur definieert grenzen tussen modules of services, communicatieprotocollen, dataopslag, beveiligingsmaatregelen en deploymentmodellen. Veelvoorkomende modellen zijn lagen- en componentarchitecturen, waarbij vaak een presentatie- of gebruikerslaag, een businesslogica- of applicatielaag, en een data- of opslaglaag worden onderscheiden. Moderne praktijken kennen ook patroonmodellen zoals modulariteit en domain-driven design om bedrijfsprocessen te verankeren.

Belangrijke architectuurpatronen zijn: lagenarchitectuur (n-tier), microservices en servicegeoriënteerde architectuur (SOA), event-gedreven architectuur (EDA), en hexagonale/clean architecture, die afhankelijkheden richting kernlogica leiden via adapters. Ook een modulaire monoliet komt voor. Deze patronen streven naar losgekoppelde onderdelen, duidelijke contracten en onafhankelijke deployment.

Technische elementen omvatten communicatieprotocollen (HTTP/REST, gRPC), databronnen en integratiepunten, event streams (Kafka), en beveiligings- en compliance-eisen. Belangrijke ontwerpprincipes zijn scheiding van verantwoordelijkheden, grenzen van context (DDD), contracten tussen diensten en onafhankelijke deployable eenheden. Uitdagingen zijn onder meer consistentie in distributeerde systemen, coördinatie, testbaarheid en beheersing van complexiteit.

Toepassingsgebieden en relatie tot bedrijfsarchitectuur: applicatiearchitectuur vertrekt vaak vanuit zakelijke doelen en kan samen met infrastructuur- en gegevensarchitectuur worden ontwikkeld volgens methoden als TOGAF of ArchiMate. De keuze voor een patroon hangt af van schaal, integratiebehoeften, en quality attributes zoals performance en time-to-market.