Afschrikking

Afschrikking is een politiek-strategisch concept binnen de veiligheids- en internationale betrekkingen, gericht op het voorkomen van een ongewenste actie door de dreiging van ernstige kosten of het ontnemen van mogelijkheden voor de tegenstander. Het begrip berust op de geloofwaardigheid van de dreiging, de aanwezige capaciteiten en de mate waarin de boodschap duidelijk en repercussies realistisch zijn.

Er bestaan verschillende vormen van afschrikking. Vaak onderscheiden men afschrikking door straf (dreiging met vergelding of schade als de ongewenste stap wordt gezet) en afschrikking door ontzegging (het onmogelijk maken of ontnemen van de kans op een gewenste uitkomst, bijvoorbeeld via sancties, blokkades of beperkingen). In de internationale context zijn militaire capaciteiten, allianties en communicatieve helderheid cruciaal voor de geloofwaardigheid van de dreiging.

Afschrikking kent zowel historische als huidige toepassingen. Tijdens de Koude Oorlog speelde nucleaire afschrikking een centrale rol, met het concept van Mutually Assured Destruction als belangrijk referentiepunt. Hedendaags wordt afschrikking ook toegepast in niet-militaire sferen, zoals economische sancties, cyberafschrikking en conventionele verdedigingsposturen. De effectiviteit ervan hangt af van percepties, misinterpretaties en de mogelijkheid tot escalatie; mislukte afschrikking kan leiden tot conflicten in plaats van voorkomen.

Zie ook: deterrence theory.