örgütleme

Örgütleme, Türkçe fiil örgütlemekten türetilen bir isim olup, bir grup, ağ ya da kurumun yapılandırılmış biçimde kurulması veya bir araya getirilmesi sürecini ifade eder. Bu kavram, hem şirketler, dernekler, siyasi partiler gibi resmi örgütlerin kurulmasını hem de kolektif eylemi koordine eden gayriresmi ağları kapsayabilir.

Sosyoloji ve siyaset bilimi bağlamında örgütleme, bireylerin ve grupların kaynakları mobilize etme, liderlik yapısını kurma, kurallar geliştirme, katılımcıları örgüt içine çekme ve görevleri dağıtma süreçlerini içerir. Amaçlanan ortak hedeflere ulaşmak için iletişim kanalları, karar alma süreçleri ve yönetim mekanizmaları kurulur. Örgütleme, topluluklar için merkeziyetçi ya da katılımcı yönetişim biçimlerine sahip olabilir; politik bağlamda ise siyasal fırsatlar, örgütlenmenin biçimini ve geçim kaynaklarını etkileyen faktörler olarak ortaya çıkabilir.

Yönetim ve örgütlenme çalışmaları açısından örgütleme, iş bölümünün yapılması, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi, süreçlerin tasarlanması ve koordinasyon mekanizmalarının kurulması sorunuyla ilgilidir. Formalizasyon, hiyerarşi, karar alma süreçleri ve performans ile gelişim odaklı süreçler bu alanın temel öğeleridir. Değişim yönetimi ve örgütsel gelişim açısından da örgütleme, organizasyonun esnekliğini ve kapasitesini artırmayı hedefler.

İlgili terimler arasında örgütlenme (örgütlenme süreci) ve örgüt (organize bir yapı) yer alır. Örgütleme kavramı, disiplinler arası bağlamlarda resmi kurumlar ile informal ağların oluşumu ve çalışmasıyla ilgili geniş bir kapsama sahiptir.