toegangsschakel

Toegangsschakel is een elektrisch of elektronisch apparaat dat detecteert of een toegangspunt zoals een deur, klep of deurpaneel in een veilige stand verkeert en daardoor een proces of machine kan laten functioneren. Het doel is om te voorkomen dat een gevaarlijk punt wordt benaderd terwijl een machine in werking is, of om een veilige toestand te garanderen wanneer de toegang wordt geopend.

In machineveiligheid wordt een toegangsschakel vaak geïntegreerd in een afschermingssysteem. Bij gesloten guard levert het schakelsysteem toestemming voor de werking van de machine; zodra de guard wordt geopend of verwijderd, onderbreekt het interlock de noodzaak en schakelt het potentieel gevaarlijke deel uit. Er bestaan verschillende typen: mechanische interlocks die vergrendelen, magnetische of elektronische interlocks die zonder fysieke vergrendeling werken, en gecodeerde of sleutelgebaseerde interlocks. Sommige systemen vergrendelen de deur pas weer als de machine in een veilige toestand is, terwijl andere alleen positie detecteren zonder vergrendeling.

Toegangsschakels vallen onder veiligheidsstandaarden en -richtlijnen zoals de Europese normen voor interlockende apparaten die met beschermingen zijn geassocieerd (bijv. EN 60947-5-3) en normen voor de veiligheidsprestaties van besturingssystemen (bijv. ISO 13849-1). Een expliciete risk assessment bepaalt welke reliability en veiligheidsclassificatie vereist is.

Toepassingen bevinden zich in productie- en fabricageomgevingen met gevaarlijke machinery, zoals productielijnen, robotassemblage, CNC-machines en verpakkingslijnen, maar ook in beveiligde ruimten waar deur- of klepschakelingen de toegang controleren. Het begrip kan ook toegepast worden op gebouwtoepassingen waar beveiligde toegang vereist is.