szinonima

Szinonima, w językoznawstwie, to wyrazy o zbliżonym znaczeniu, które w pewnych kontekstach mogą zastępować się nawzajem bez zmiany treści. Jednak pełna identyczność znaczenia rzadko występuje; wyrazy te różnią się odcieniami semantycznymi, rejestrem, kolokacjami i konotacjami. W praktyce sformułowanie „synonim” podlega kontekstowi; zależnie od użytej frazy, jeden z wyrazów może być bardziej formalny, potoczny lub regionalny.

Słowniki synonimów gromadzą zestawienia wyrazów o podobnym znaczeniu oraz opisują ich różnice użyciowe. Rozróżnia się synonimy całkowite (rzadkie, równe w szerokim zakresie) od częściowych bliskoznacznych, które są zbliżone w niektórych zastosowaniach. W praktyce istotne są także zasięg kolokacyjny i łączeniowy: nie każdy synonim pasuje do tego samego wyrazu w danym wyrażeniu.

Przykłady: „ładny” i „piękny” – oba oznaczają estetykę, lecz „piękny” jest silniej nacechowany, a „ładny” bardziej neutralny; „duży” i „wielki” – różne siły znaczeniowe i kontekstowe. W języku polskim synonimy często różnią się rejestrem (potoczny vs literacki) i konotacją, co narzuca ostrożność przy ich zastępowaniu.