sklonowanie

Sklonowanie to proces tworzenia kopii identycznych materiałów biologicznych, komórek lub organizmów. W terminologii biologii molekularnej wyróżnia się klonowanie genów (molekularne) oraz klonowanie całych organizmów. Klonowanie genów polega na izolowaniu fragmentu DNA i jego kopiowaniu w sposób umożliwiający analizę funkcji genów, produkcję białek (np. insulina) w organizmach gospodarzach, a także tworzeniu bibliotek genomowych. Typowe techniki obejmują użycie wektorów, enzymów restrykcyjnych, ligację DNA i transformację komórek.

Klonowanie reprodukcyjne to tworzenie identycznych kopii organizmu. Najbardziej znaną metodą jest transfer jądra komórki somatycznej (SCNT), w wyniku którego powstaje blastocysta, którą można implantować. Dolly została sklonowana w 1996 roku z owcy. Od tego czasu sklonowano inne gatunki, lecz proces jest wyjątkowo nieefektywny i obarczony problemami rozwojowymi.

Klonowanie lecznicze (terapeutyczne) ma na celu wyprodukowanie komórek macierzystych bez ryzyka odrzutu immunologicznego, na przykład z embrionów lub przez alternatywne metody, takie jak indukowane komórki macierzyste (iPS). Niniejsze podejście budzi kontrowersje etyczne, zwłaszcza w kontekście embrionów ludzkich.

Współczesne zastosowania obejmują inżynierię genetyczną, produkcję leków i badań nad rozwojem. Regulacje prawne różnią się między państwami; wiele krajów zakazuje ludzkie klonowanie reprodukcyjne, a prowadzenie badań w tej dziedzinie jest ściśle nadzorowane.