porównawcze

Porównawcze, zwane również stopniem wyższym, to kategoria gramatyczna w języku polskim używana do wyrażania wyższej jakości cechy w stosunku do innego obiektu. Służy do porównywania cech dwóch lub większej liczby rzeczy, osób lub zjawisk. Porównanie dotyczy przymiotników i przysłówków; w praktyce istnieją dwie podstawowe drogi jego wyrażenia: formy syntetyczne i formy analityczne.

Formy syntetyczne tworzy się zwykle przez dodanie do podstawy przymiotnika odpowiednich końców lub sufiksów, co daje na przykład duży — większy, szybki — szybszy, ładny — ładniejszy. Niektóre przymiotniki mają formy nieregularne, takie jak dobry — lepszy, zły — gorszy, wielki — większy. W odmianie przymiotników końcówki różnią się w zależności od rodzaju i liczby (większa, większe; ładniejsza, ładniejsze; szybsza, szybsze).

Formy analityczne powstają z cząstką bardziej lub mniej: bardziej interesujący, mniej popularny. W praktyce częściej używa się ich w przypadku przymiotników długich lub gdy forma syntetyczna byłaby niekorzystna stylistycznie. Dla przysłówków porównanie zwykle realizuje się poprzez formy takie jak szybciej, lepiej, taniej.

W porównaniach używa się najczęściej konstrukcji z niż: większy niż ten, szybszy niż on. W porównaniach równości stosuje się zwroty tak samo jak, taki sam jak. Stopień wyższy wiąże się także z formami stopnia najwyższego (naj-), np. największy, najlepszy.