pirrolowy

Pirrolowy to przymiotnik odnoszący się do pirrolu, czyli pięcioatomowego pierścienia heterocyklicznego zawierającego azot i będącego aromatycznym. Związki pirrolowe to te, które zawierają ten pierścień lub jego fragmenty w swojej strukturze. Pirrol sam wchodzi w skład wielu naturalnych i syntetycznych metabolitów oraz materiałów chemicznych.

Struktura pirrolu to planarna, aromatyczna pierścieniowa jednostka z czterema atomami węgla i jednym atomem azotu z grupą NH. Aromatyczność pirrolu powoduje charakterystyczną chemiczną aktywność na pozycjach sąsiadujących z azotem, zwłaszcza na pozycjach 2 i 3, gdzie zachodzą reakcje elektrofilowe. Grupa N-H jest stosunkowo niezasadowa, a utrzymanie płyczności elektronowej ring tworzy specyficzne właściwości chemiczne i kinetyczne.

W naturze pirrolowy fragment odgrywa kluczową rolę w makrocyklach porfirynowych, do których należą hemo i chlorofil. Cztery pirrolowe pierścienie połączone mostkami metynowymi tworzą porfirynowy szkielet, podstawowy dla funkcji biologicznych. W chemii materiałów często spotykane są polimery pirrolowe (np. polipirrol), które charakteryzują się przewodnictwem elektrycznym i zastosowaniami w elektronice organicznej.

W języku polskim „pirrolowy” służy do opisywania związków zawierających pirrol lub pochodnych pirrolu oraz fragmentów pirrolowych w strukturze molekularnej. Termin ten jest powszechny w chemii organicznej, bioinżynierii i materiałoznawstwie.