ofnæmisvöld

Ofnæmisvöld eru efni sem geta valdið ofnæmisviðbrögðum hjá fólki sem er næmt fyrir þeim. Þessi efni eru oftast prótein sem finnast í náttúrunni, til dæmis í matvælum, frjókornum, dýrahári eða eitrum skordýra. Einstaklingar sem þjást af ofnæmi hafa ónæmiskerfi sem ofreagere á þessi ofnæmisvöld og framleiðir mótefni sem kallast ónæmisglóbúlín E (IgE). Þegar ofnæmisvaldurinn kemst í snertingu við líkamann bindast IgE mótefni við sérstakar frumur sem losa histamín og önnur efni sem valda einkennum ofnæmis.

Algengustu ofnæmisvöldin eru matvæli eins og mjólk, egg, hnetur, fiskur og skelfiskur. Frjókorn frá trjám, grasi og illgresi eru einnig algeng orsök hvers kyns ofnæmis. Rykmaurar, mygla og dýraflasa, sérstaklega frá köttum og hundum, geta einnig valdið ofnæmisviðbrögðum. Einstaka sinnum geta stungur eða bit skordýra eins og býflugna og öspara leitt til alvarlegra ofnæmissjúkdóma.

Einkenni ofnæmisviðbragða geta verið væg, eins og nefrennsli, kláði og útbrot, en einnig geta þau verið lífshættuleg, eins og til dæmis bráðaofnæmislost. Greining á ofnæmisvöldum fer oft fram með húðprófum eða blóðprufum sem mæla IgE mótefni. Forðast ofnæmisvalda er oft fyrsta og mikilvægasta meðferðin.