momentów

Momentów to genitive plural rzeczownika moment w języku polskim. Rzeczownik ten ma kilka znaczeń: może oznaczać punkt w czasie (moment), miarę w mechanice (moment siły, czyli moment obrotowy) lub miarę w statystyce i probabilistyce (moment losowy). Forma momentów występuje w liczbie mnogiej w kontekstach opisujących wiele takich momentów lub ich właściwości, na przykład „momenty losowe” czy „momentów rozkładu”.

W matematyce i statystyce momenty opisują rozkład zmiennej losowej. Definiuje się moment rzutu r_k = E[X^k] (momenty surowe). Pierwszy moment rzutu to wartość oczekiwana E[X], czyli średnia. Moment centralny μ_k = E[(X − E[X])^k] opisuje kształt rozkładu; μ_2 to wariancja. Funkcja momentowa M_X(t) = E[e^{tX}] generuje kolejne momenty poprzez pochodne w t = 0. Momentami posługuje się także w analizie praktycznej, na przykład w zestawieniach: momenty losowe, momenty z próby, momenty rozkładu.

W fizyce i mechanice „moment” najczęściej odnosi się do momentu siły (torque). Moment siły oblicza się jako M = r × F i ma jednostkę newtonometra (N·m). W kontekście obrotu używa się również pojęcia momentów bezwładności I, które opisują opór układu względem zmian ruchu obrotowego. W tekstach technicznych zwykle mówi się o „momenty siły” lub „momentach bezwładności”.

W języku potocznym „moment” oznacza chwilę. Zwykle mówimy „w tym momencie” lub „w danym momencie”. Słowo „momentów” pojawia się w narzędziach gramatycznych i frazeologicznych w kontekście liczby mnogiej, na przykład w opisie zbioru momentów w czasie lub w zestawieniach matematycznych rozkładów.

Etymologicznie słowo pochodzi z łacińskiego momentum. W polskiej nauce użycie formy momentów zależy od kontekstu: w matematyce i statystyce chodzi o wielkości momentowe, w fizyce o momenty siły i bezwładności, a w języku potocznym o chwilę.